Haberler

Sabit “Dome” Kameralarda Ufuklar Genişliyor

Tasarımlarından dolayı birçok engel, bugüne kadar sabit Dome kamera çözümlerinin zorlu koşullar altındaki etkinliğini sınırlandırıyordu. Bosch Güvenlik Sistemleri, geliştirdiği birçok teknoloji ile bu zorlukları ortadan kaldıracak çözümleri üretmeyi başardı. İşte bu çözümlerin ayrıntıları...

Yeni Nesil Sabit Dome Kameralar

Kamera sistemlerini Dome şeklindeki koruyucu camlar içerisine yerleştirmek 15 yılı aşkın süredir kullanılan yaygın bir uygulama. Yüksek hızlı, pan-tilt-zoom (PTZ) ve daha küçük sabit sistemler olarak ayrılabilen Dome kamera pazarı; daha zorlu koşullara ve kötü niyetli davranışlara dayanıklı olacak şekilde tasarlanmış özel Dome kameraların (vandal proof) piyasaya sürülmesiyle daha da genişledi. Ayrıca Dome kameraların avantajları lensin, muhafazanın, gerekirse soğutucu/ısıtıcının bir arada sunulması ile daha estetik bir görünümün sağlanması bunun yanında sunduğu kurulum kolaylığı, yüksek performanslı bu kameraların daha çok talep edilmesini sağladı.

Yüksek Fiyat/ Performans Oranı

İlk başlarda sabit Dome kameraların fiyat ve performansı genellikle düşüktü; CCTV ihtiyaçlarına göre değil, düşük fiyat sağlayacak şekilde tasarlanmışlardı. Buna iyi bir örnek, çoğu düşük fiyatlı Dome kamerada bulunan güç kaynağıdır. Düşük fiyatlı kameralar genellikle doğru akımla (DC - Direct Current) çalışır, bu da kameranın video sinyallerini senkronize etmesi için kullandığı line locking özelliğini imkânsız hale getirir ve profesyonel CCTV sistemleri için kabul görmeyen bir performansa yol açar. Halen birçok düşük fiyatlı Dome kamera mevcuttur fakat bunlar vasat bir performans sunmaktadır. Tabii bunların yanı sıra güvenlik kamerası pazarındaki ana aktörlerin ürettiği yüksek performanslı, kaliteli ürünleri de bulmak mümkündür.

Geçmişte bazı uygulamaların ancak özel kameralar kullanılarak yerine getirilebilmesi söz konusu idi. Bu uygulamaların getirdiği ihtiyaçlara çözüm sağlanabilmesi ve sabit Dome kameraların bu ihtiyaçlara cevap verebilmesi için şu maddelerin göz önüne alınması gerekiyordu:

• Görüntü kalitesi – Görüntü kalitesi ne kadar iyi olursa monitör, kayıt cihazı ya da VCA (Video Content Analysis) sisteminden daha iyi görüntü alınabilir. Bu özellik anlık teşhis ve kişileri yakalamada, CCTV kullanımı açısından çok önemlidir.
• Hassasiyet düzeyi, 7/24 uygulamalar ve özellikle de ışığın düşük olduğu açık alan uygulamaları için çok önemlidir.
• Uygun muhafazalar, kameraların en zorlu hava koşullarına veya harici müdahaleye rağmen kullanımına olanak sağlar.
• Esneklik, çeşitli yollarla kurulum yapılmasına olanak tanıyarak geniş bir uygulama yelpazesini mümkün kılar.
• Koaksiyel ve UTP kablo kullanım imkânı ve IP tabanlı kullanım.
• Kurulum kolaylığının olduğu genellikle söylenir fakat bunun gerçekliği çoğu durumda şüphelidir.
• Kalite ve güvenilirlik de genellikle peşinen kabul edilir fakat bu iki özellik, ürünlerinin arkasında duran üreticilerin sunduğu tasarımın doğal sonucudur.

Görüntü Kalitesi

İnsanlar görüntü kalitesini genellikle sadece kamera açısından düşünüyor. Konvansiyonel bir kamera, pahalı bir lens ile görüntü kalitesini ön plana çıkarabilir ve sonuç karşısında siz bile şaşırabilirsiniz. Dome kamera ise şu üç temel öğeden oluşur; Kamera, lens ve koruma camı.

Günümüzün modern güvenlik kameraları harika görüntüler ortaya çıkarabiliyor ve 540TVL renk çözünürlüğü, endüstrideki standart olma yolunda. Otomatik enstantane ayarı ve 15 bit işlemci kullanılarak sağlanan Wide Dynamic Range, dinamik gürültü önleme (DNR) ve yüksek kontrast sağlamak için kullanılan otomatik siyah ayarı dünyanın önde gelen üreticilerin Dome kameralarında öne çıkmaya başlıyor. Ancak lens kaliteli seçilmezse ve koruma camının üretimine özen gösterilmez ise kameranın yakaladığı en iyi görüntü bile kolayca kaybedilebilir. Bosch, odak ayarı yaparken koruyucu cam kalınlığını dahi hesaba katan bir çözüm sağlıyor.

Dome Camının Etkisi

Sabit Dome kameralarda lens ayarı yapmak için koruma camı çıkartılır. Fakat koruma camları -özellikle de darbeye dayanıklı olan daha kalın koruyucu camlar- ikinci bir lens etkisi yaparlar ve koruma camı tekrar yerine takıldığında kameranın odağı bozulur. Bosch sabit Dome ürün yelpazesi, koruma camının etkisini telafi eden ve deneme-yanılma olmaksızın, daha doğru odaklama sağlayan bir aracı içeriyor.
Dome kameralarda kullanılan bir diğer Bosch teknolojisi de ‘Lens Sihirbazı’dır. Doğru odaklamadan emin olmak için lens, “diyafram sonuna kadar açıkken” odaklanmalıdır (CCD’nin en fazla ışık alabileceği durumda). Lens Sihirbazı, ortamın ışık seviyesi her ne düzeyde olursa olsun diyaframı sonuna kadar açar ve böylece odaklamanın son derece doğru yapılmasını sağlar.

Daha öncede belirtildiği gibi bir Dome kameranın koruyucu camı bir lens etkisi yapar. Bu yüzden tasarımı, kameraların optik performansı açısından kritik bir önem taşır. Genellikle Dome kameraların koruma camları, aynı kalınlığa sahip preslenmiş düz plastik tabakalardan yapılır. Bu yol kesinlikle Dome camını üretmenin düşük maliyetli bir yoludur fakat lens kalitesini oldukça düşürmektedir. Bu yol genellikle de astigmatizme yol açarak optik performansın önemli ölçüde sınırlandırılmasına yol açmaktadır. Koruyucu camın bir lens olarak tasarlanması ve toplam optik sistemin bir parçası haline getirilmesi en üst düzeyde keskinlik sağlar. Bu patentli bir Bosch teknolojisidir.

Wide Dynamic Range

Yüksek performanslı Dome kameralara olan talep arttıkça, değişken ışık koşulları altında çalışan kameralar için Wide Dynamic Range çözümünü de getirmesi gerekiyor. Bosch kameralarında bulunan XF Dynamic teknolojisi, çok yüksek sayıda gri tonu seviyesi sağlamak için 15 bit görüntü işlemcisi ve gelişmiş CCD yongalarıyla donatılmıştır. Bu da, 32 kat daha fazla hassasiyet sağlayarak hem parlak ışığın, hem de karanlık noktaların olduğu alanlarının yüksek kaliteli bir şekilde izlenmesine olanak tanımaktadır. XF Dynamic gibi kameralarda bulunan Wide Dynamic Range teknolojileri, kameraların ıslak zemin veya su birikintilerinden gelen yansımalar, sis, pus ya da parıltı nedeniyle azalan kontrast oranı ile gölge ya da güçlü arka ışık gibi kötü ışıklandırma koşulları nedeniyle yaşanan sorunların üstesinden gelmesini sağlıyor. Bosch, sabit Dome kamera ailesinde de bu teknolojileri kullanmaktadır.

Hassasiyet (Gündüz – Gece Görüntüleri)

1/3 inç formatında sensörler artık endüstride bir standart teşkil ediyor. Ancak sensör boyutu bir kameradan istenen hassasiyeti elde etmek için tek başına yeterli değildir. Ultra-low noice pre-amplifier, gelişmiş dijital işlemciler ve Dynamic Noice Reduction en iyi sinyal/gürültü (SNR) oranını sağlar.

Hassasiyet, CCD’nin görüntüyü alma süresiyle birlikte artar. Alma süresini arttırmak için enstantane hızı azaltılarak hassasiyet daha da arttırılır. CCTV monitörlerinin çerçeve hızı oranıyla sınırlı olan konvansiyonel güvenlik kameraları, en fazla 1/50 saniyelik bir hızla sınırlıdır. Bosch’un kameralarında bulunan SensUp özelliği ile video çıkışından gelen görüntüler bellekte yinelenerek toplanır ve hassasiyet büyük ölçüde arttırılır. Toplanan ve kameranın belleğinde depolanan bu görüntüler her 1/50 saniyede bir örneklenir ve böylece monitör uyumlu bir çıkış sinyali yaratılır. Bellek, her 1/50 saniyede bir yeni görüntülerle yinelenir. SensUp özelliğinin avantajı; birçok kamerada olduğu gibi adımlar halinde görüntüyü işlemektense, yapay ışığın olmadığı yerlerde (açık alanlar) maksimum etki sağlayan “sürekli enstantane hızı” ayarının kullanılmasıdır.

Dahası, renkliden siyah beyaz moda geçilmesi ve birçok pikselden gelen sinyallerin entegre edilmesi, NigthSense özelliğine sahip kameralarda 9 dB’e kadar ekstra hassasiyet sağlıyor. Gerçek Gündüz/Gece (Day/Night) kameralar, yüksek renk kalitesi sağlamak için gerekli olan kızıl ötesi (IR) filtreleri mekanik olarak, ışık seviyesi azaldığında kaldırarak daha da ileri seviyede hassasiyet sağlarlar. Bu, IR aydınlatmanın yapılabilmesini sağlarken, video sinyaline de katkıda bulunarak hassasiyeti üst düzeye çıkarıyor. Yaygın olarak kullanılan tungsten ve halojen lambaların yüksek bir IR elementine sahip oldukları ve trafik, otopark ve ticari bina uygulamalarında sıkça kullanıldıkları için spesifik IR aydınlatma da kullanmak gerekmiyor.

Kamera Muhafazası

Kameralar, standart bir koruyucu muhafaza içerisine kolayca yerleştirilebilir. Fakat kameraları birçok CCTV uygulamasında karşılaşılan şiddet (vandalizm) kaynaklı mekanik hasarlardan koruma ihtiyacı giderek artmaktadır. Sabit Dome kameralar açık alanlarda kullanılırken bağlantı parçaları da dâhil olmak üzere toza ve suya karşı korunması çok önemlidir. IP66 ve NEMA 4 sektörce kabul edilen standartlardır. NEMA 4X ibaresini taşıyan ürünler ayrıca paslanmaya karşı olan standartları da karşılamaktadır ve bu, ürünlerin deniz kıyısı veya endüstriyel alanlar gibi nem oranının yüksek olduğu bölgelerde rahatlıkla kullanılabileceğini gösteriyor.

Sudan koruma gerekliliği sadece açık alanlarla da sınırlı değil. Tozlu ya da kirlilik oranı yüksek olan ortamlarda, biriken kire karşı kameraların periyodik olarak temizlenmesi gerekiyor. Bunu yapmanın en kolay yolu bütün kamerayı yıkamak ya da üzerine yüksek basınçlı su fışkırtmaktır; dolayısıyla sudan koruma iç alanlarda bile bir gereksinimdir. Temizleme işlemi koruyucu camın çizilmesine de yol açabilir, bu da optik performansın düşmesine neden olur. Modern Dome kameralar ise bu tip hasarları asgariye indiren, çizilmeye karşı dayanıklı bir kaplamaya sahiptir. Toz ve kum fırtınasının bir tehdit oluşturduğu yere yerleştirilmiş olan kameralar için de aynı özellikler geçerlidir. Örneğin IP66 standardına sahip bir Dome kamera toz geçirmezdir ve zorlu deniz koşullarına dayanıklıdır.

Zorlu hava şartları ve beklenmeyen sıcaklık değerleri de bir sorun oluşturabilir. Birçok Dome kamera en fazla 50 derecelik bir çalışma ortamına dayanabilir. Bu da kameraların bu sıcaklık düzeyinde performans kaybına uğramadan çalışacağı anlamına gelir. Fakat kameraların daha yüksek sıcaklıklarda kısa süreli çalışması da görüntü kaybına ya da hasara yol açmamalıdır. Ürün seçiminin önemi ortaya çıkmaktadır zira yanlış seçim bazı beklenmedik sonuçlara yol açabilir.

Sıfır derecenin çok altında çalışma kapasitesine sahip olunması da çok önemlidir. Bu durumda –50 derecede çalışabilen bir Dome kamera lüks değil bir ihtiyaç olarak ortaya çıkmaktadır. Günümüzde çoğu kamera, zorlu çalışma koşulları için güçlendirilmiştir ve çok düşük sıcaklıklarda düzgün çalışmalarını sağlayan ısıtıcılar içermektedirler. Ayrıca saldırılara karşı koruma da kamerayı kasten ya da kazara gerçekleşen şiddetli darbelerden korur.

Metal bir omurga ve polikarbon bir cam sağlamak yeterli değildir. Eğer cam saldırıdan sağlam çıkar fakat kamera en hayati anda görüntü iletimini keserse, hasardan koruma girişiminin pek bir değeri olmayacaktır. Testler, eğer gerekli koruma sağlanmaz ise sağlam bir polikarbon camın bile kamera ve merceğe zarar verecek kadar eğilip büküleceğini göstermektedir. Dome camının iç tarafına yerleştirilen siyah bir astar hem kameranın yönünü gizlemek hem de ekstra darbe koruması sağlamak için kullanılır. Son olarak, eğer kamera ve lens, darbe giderici bağlantı elemanları üzerine yerleştirilmemişse kamera şiddetli bir darbe karşısında yine zarar görebilir ya da yerinden düşebilir.

Peki, bir kameranın koruma seviyesi nasıl belirlenebilir? Uluslararası bir standart olan IEC 60068–2–75 ile toz, su ve darbe testleri yapılarak ürünün hangi koruma sınıfına sahip olduğu belirleniyor. Kameraların ayrıca dış müdahaleye (tamper) maruz kalmaması için dış müdahale koruma anahtarına da sahip olması gerekiyor.

Esneklik

Dome kameralar kullanılırken göz önünde bulundurulacak başlıca noktalardan biri de bütün avantajlarının yanı sıra farklı ortamlarda kolayca kurulabilmeleridir. Modern bir Dome kamera sisteminin en azından duvar ve tavanların yüzeyleri ile köşelere monte edilebilmesi gerekir. Buna ek olarak, uygulamanın ihtiyacına göre duvara veya tavana bağlantı ayakları ile de bağlanabilmesi gerekebilir.

Günümüzde kurulan kameraların büyük bir çoğunluğu halen bir koaksiyel video kablosu kullanılarak, analog sistemlere BNC konektörü aracılığıyla bağlanıyor. Fakat bazı kameralar artık UTP kabloyu kullanıyor. Birçok modern binada görülen Ethernet ağları da Cat 5 ya da Cat 6 UTP kablo kullanıyor. Günümüzde bu kablolar ayrıca, analog video sinyallerini taşımak için de kullanılıyor. Bosch’un UTP dönüştürücüsü ile -montaj kutusuna yerleştiriliyor ve böylece gözle görülmeyen, korunaklı bir çözüm sağlıyor- Cat 5 veya Cat 6 kablo kullanarak kurulum yapabilmeniz mümkün olabiliyor.

Video sinyallerini bir LAN (Local Area Network) yapısı üzerinden aktarmak için Internet Protokol’ünün (IP) kullanılması da hızla yaygınlaşıyor. Bu tip ağlarda bir enkoder cihazı analog video sinyallerini IP’ye dönüştürüyor böylece görüntüler video kayıt cihazlarına ya da merkezi monitörlere dijital olarak, Internet üzerinden gönderiliyor ve maliyetler düşürülüyor. Bosch, sabit Dome kameralarla kullanabileceğiniz, analog video sinyallerini dijitale çeviren çeşitli video enkoder cihazlarını portföyünde sağlıyor.

Kurulum Kolaylığı

Dome camının ve kameranın tasarımı, herhangi bir özel alet olmaksızın kurulmasını ve ayarlanmasını sağlayacak şekilde olmalıdır. Örneğin Dome kamera monte edilmişken, kameranın yönünün ayarlanmasına ve kurulu olduğu yerde odak ayarının yapılmasına olanak sağlayacak bir monitör çıkışına sahip olmalıdır. Üç boyutlu bir menteşe (pan, tilt ve yön) ayarlamaları bilhassa kolaylaştırmakta ve montaj yapan personelin, ihtiyaç duyulan kamera açısını tam olarak seçmesine olanak tanımaktadır. Bu mekanizma kameranın görüş alanındaki bütün hareketleri yakalaması için yatay ve dikey olarak hareket ettirmesinin yanı sıra döndürülmesine de olanak tanımaktadır.
Sabit kameralar söz konusu olduğunda kurulum alanındaki görüş açısını ayarlamak çok önemlidir. Programlama butonları ve ekran üzeri menüleri kullanılarak kameralara lokal olarak ince ayar yapılabilir. Ayrıca bir matris sistemi, dijital video kaydediciler ya da bir PC üzerindeki konfigürasyon aracı ile uzaktan ince ayar yapabilmek dahası koaksiyel video kablosu üzerinden çift yönlü iletişim sağlayabilmek mümkündür (Bilinx ile).

Kalite ve Güvenilirlik

Kalite, iyi tasarım ve geliştirme esnasında yapılan kapsamlı testlerin sonucudur ve buna hızlandırılmış “kullanım ömrü” testleri de dâhildir. Bu kapsamda ürünler UL, FCC ve CE şartlarının karşılanması için geniş bir standart yelpazesine göre test edilir. Kameranın kullanım ömrü, üreticilerin verdiği uzun yılları kapsayan garantilerin ve hatalar arasındaki yüksek ortalama zaman (MTFB) değerlerinin gösterdiği gibi uzun olmalıdır.

Dome kamera tasarımında son zamanlarda kaydedilen bu yenilikçi, yüksek performanslı özellikler ve güçlendirilmiş Dome yapısını bir araya getiren gelişmeler çok geniş bir uygulama yelpazesi için ideal olan bir çözüm sunuyor ve en zorlu CCTV şartları için dahi yeni fırsatlar yaratıyor.

Ad BIEMANS
CCTV Product Marketing Manager
Bosch Security Systems