Haberler

Acil durumlarda, uyarılar temiz ve anlaşılır olmalıdır. Acil anons sistemleri, en zor şartlarda, uzun mesafeler boyunca kesintisiz, temiz ve anlaşılır anonslarla acil durum güvenlik ihtiyacını karşılamanın en iyi yoludur. Lars van den Heuvel, Bosch’un sunduğu Acil Anons sistemleri konusunda bilgi veriyor.

Acil anons sistemleri uygulamaları mağazalar, ofisler gibi basit çözümlerden, stadyumlar, gökdelenler, havaalanları ve hatta büyük gezi gemileri gibi çok bölgeli karmaşık uygulamalara kadar farklılıklar gösterir. Hepsinin kritik ve öncelikli iki amacı vardır; “anonsun adresine ulaşması” ve “anlaşılırlığının üst düzeyde garanti edilmesi”. Bosch’un sunduğu hoparlörler ve aksesuarlar öncelikle bu iki amacı gerçekleştirecek şekilde tasarlanmış, üzerinde tüm gerekli fonksiyonları bulunduran sistemlerdir.

Geniş uygulama alanlarına hitab etmek adına Bosch’un iki temel sistemi mevcuttur. Bunlardan birincisi küçükten orta ölçekli uygulamalara kadar kullanılan “Plena Acil Anons Sistemi” diğeri ise tamamen dijital mimari ile tasarlanmış olan ve teoride sonsuz bölge kapasiteli, network tabanlı, sadece dijital ses teknolojisinin sahip olabileceği bir ses kalitesine sahip Praesideo acil anons sistemidir.

Plena Acil Anons Sistemi

Bosch’un Plena acil anons sistemi, okullar, oteller, alışveriş merkezleri ve fabrikalar gibi acil durumlarda güvenli tahliyenin kaçınılmaz bir ihtiyaç olduğu tesisler için tasarlanmış EVAC (Uluslararası Güvenli Tahliye Standardı) uyumlu acil anons sistemidir. Tasarımında zorlu IEC 60849 standarlarına uyum esas alınmıştır. Plena, sistem arızası izleme, yedek amplifikatör anahtarlama, hat arızası izleme ve dijital mesaj organizasyonu gibi tüm gerekli EVAC fonksiyonlarını içermektedir. Uzaktan kumanda panelleri sayesinde ana çıkışlar yakınındaki itfaiye panelleri ile entegre edilebilir ve görevlilere acil durumlarda alarmın yeri ve niteliği konusunda bilgi verirken, otomatik tahliye veya alarmların susturulmasını bölgesel olarak sağlar. Plena, otel ve alışveriş merkezi gibi uygulamalarda acil anonsun yanı sıra arka plan fon müziği (BGM) ve dijital olarak kaydedilmiş tanıtım ve reklam anonslarının iletilmesine de imkan verir.
Kolay Genişleme

Sistem üzerinde, acil anons mikrofonu, 240W güç amplifikatörü, dijital mesaj yönetim modülü, ilk altı bölge için anahtarlama modülü (acil durumda bölgesel sıralı tahliye amacıyla) bulunan kontrol ünitesini temel olarak kullanır. Bu kontrol ünitesi küçük uygulamalarda (6 bölgeyi ve 240W’ı geçmeyen) tek başına kullanılabildiği gibi dokuz adet 6 bölge genişleme ünitesi ile 60 bölgeye kadar genişleyebilir. İlave olarak sisteme canlı mesaj yayını için 8 acil anons mikrofon istasyonu ve bunlara da 32 adet üzerinde programlanabilir tuş bulunan tuş takımları bağlanabilir. Ayrıca yangına dayanıklı muhafazalar içine veya uzak güvenlik noktalarına monte edilerek sistemin uzaktan kumandasının gerekli olduğu durumlar için bir ya da iki uzaktan kumanda paneli tüm genişleme üniteleri ile birlikte sisteme bağlanabilir. Bu paneller, kontrol ünitesi ve genişleme ünitelerinin üzerindeki tüm fonksiyonları tekrarlayıcı bir panel vazifesi görür ve paralel acil anons mikrofonu içerirler.

Plena acil anons sistemi elemanları birbirine standart RJ45 konnektörler ve CAT5 kablolar ile bağlanır. Sistem basit uygulamalar için DIP switchler ile daha karmaşık uygulamalar içinse konfigürasyon yazılımı ile programlanabilir.

Praesideo Acil Anons Sistemi

Bosch’un Dijital Praesideo Acil Anons Sistemi ses kalitesi ile parazitlerden, sinyal zayıflamalarından kurtulmayı ve çok yüksek bir sinyal/gürültü oranını garanti eder. Böylelikle mesajlar sisteme girildikleri halleri ile temiz bir şekilde sistemden çıkar.

Praesideo IEC 60849 sertifikasına sahiptir ve TÜV BS5839 Bölüm 8 (Acil Anons Sistemleri Uygulamaları) şartlarına uygunluğu belgelenmiştir. Ayrıca zorlu açık deniz uygulamalarına uygunluğu ve güvenilirliği de SOLAS sertifikası ile belgelenmiştir.

Yakın zamanda gerçekleştirilen, çoklu hat ve hoparlör hattı arıza izleme iyileştirmeleri ile hoparlör hatları ve bu hatlar üzerindeki dallanmaların doğru çalıştığı hassas bir şekilde izlenmektedir. Bu eşsiz teknoloji standart EVAC uyumlu 70/100V hoparlör hatlarının süpervizyonunu, ilave kablolama gerektirmeden sağlar. Bu ise hem kablolama maliyetini düşürür hem de mevcut hoparlör hatlarının kullanılabilmesini sağlar.

Praesideo’nun dijital mimarisi sistemin, sonsuz genişleme ve programlanabilme imkanlarını da beraberinde getirir. Sistemin tüm bölge tanımlama, numaralandırma, anons istasyonları, ses ve kontrol giriş ve çıkışları gibi tüm parametre ve fonksiyonları PC üzerinden programlanabilir.

Ağ Şeklide Bağlantı

Praesideo tüm çevre elemanlarının doğrudan sistem merkezine bağlanması yerine ağ şeklinde bağlantıyı kullanır. Sistemin kalbi, tüm kontrol bilgilerini saklayan network kontrol ünitesidir. Network kontrol ünitesi ayrıca PC ağına bağlantı için de Ethernet arabirimi içerir. Bu arabirim üzerinden sistemin tüm diagnostik, konfigürasyon ve kayıt alma işlemleri gerçekleştirilir. Bunların dışında Network kontrol ünitesi otomatik anonslar için dijital kaydedilmiş mesajları da depolar, tüm sistem elemanlarının hatalarını izler, her türlü durum değişikliğini rapor eder. Ünite üzerinde dört adet analog ses girişi ve dört adet analog ses çıkışı, sekiz kontrol girişi ve dört kontrol çıkışı vardır.

Praesideo ağı, yüksek güvenilirlik, yedekleme ve parazitlere karşı koruma sağlamak üzere üniteler arası bağlantılarda fiber optik kablo kullanır. Fiber optik kablo üzerinde 28 adet sıkıştırılmamış ses sinyalini ve tüm veri iletişimini taşır, böylece hiçbir ilave kablolama gerekmez. 50 metrenin altındaki bağlantılarda plastik fiber optik, bunun üzerindeki mesafeler için ise cam fiber optik kablo kullanılır. Plastik fiber ve cam fiber arası geçişler, fiber arabirim üniteleri ile yapılır.

Sistem mimarisi zincirleme şekilde (daisy-chaining) bağlantı temelinde oluşturulmuştur. Böylelikle sistemin herhangi bir yerine bir eleman ilave edilmesi yada çıkartılması sistem ve diğer elemanların performansını etkilemez. Bu mimari, sistem tasarımı sırasında esneklik sağlar, sistem kolaylıkla genişletilebilir ve bu genişlemeler Network kontrol ünitesi üzerinde ilave elektronik modüller gerektirmez. En küçük sistem dahi, ihtiyaçların değişmesi durumunda kolaylıkla genişletilebilir. Örneğin sisteme yeni bölgeler ilave edilmek istendiğinde, esnek sistem mimarisi sayesinde binada istenen yere ilave elemanlar eklenebilir. (örnek olarak; yeni güç amplifikatörleri yeni hoparlörlerin yakınına yerleştirilebilir.)

Dahası sistemin uç noktalarındaki elemanlar birbirine bağlanarak yedekli bir döngü oluşturulmuş olur. Böylece ileride sistem kablolamasının herhangi bir yerinde kopma olduğunda sistem kesintisiz olarak çalışmaya devam eder. Sistemdeki herhangi bir elemanın arızalanması durumunda yedeklerinin otomatik olarak devreye girebilmesi de sistemin anahtar özelliklerindendir.

Ağ yapısının diğer bir önemli özelliği de ses giriş ve çıkışlarının dijital olarak işlenmesinin sistem elemanları üzerinde yapılmasıdır. Bu da yine sistemin tasarımında çok büyük esneklik sağlar, her eleman hitab ettiği bölge ve şartlara göre ton ve seviye kontrolleri gibi fonksiyonları kendi üzerinde barındırır. Bu ise Network kontrol ünitesinin anonsların yayınlanması, otomatik mesajların okunması gibi diğer aktivitelere konsantre olmasını sağlar. Böylece merkezi sinyal işleme sistemlerine göre çok daha yüksek seviyede bir sistem optimizasyonu sağlanır.

Yangın Durumunda Güvenli Tahliye

Acil anons sistemleri, acil durumlarda hızlı ve güvenli bir tahliye operasyonu için önemli bir rol üstlenir. Örneğin, aşamalı tahliyenin çok önemli olduğu yüksek binalarda insanların yangın merdivenlerine doğru şekilde yönlendirilmesi, bir saldırı alarmında insanlara özel eşyalarını beraberlerinde götürmelerinin söylenmesi veya yangın alarmında her şeyi arkalarında bırakmalarının hatırlatılması çok önemlidir. Araştırmalar ayrıca göstermektedir ki insanlar sirenlerin ve alarm sinyallerinin ne ifade ettiğini anlamakta zorlanmaktadır. Çoğu kez bu sinyaller hatalı bir alarm yada yangın tatbikatı sanılmakta ve tahliyeyi yavaşlatmaktadır. Acil anons sistemleri olayı net bir şekilde ifade ettiğinden insanların algılama süreleri ve dolayısı ile tahliye süresi kısalmaktadır.

Derleyen: Çetin Çapar / Ateksis